Badania tarczycy jesienią – dlaczego to ważne i kiedy się zbadać?

Dlaczego tarczyca reaguje na zmianę pór roku?
Tarczyca, niewielki gruczoł w kształcie motyla położony na szyi, jest jednym z najważniejszych organów wpływających na funkcjonowanie całego organizmu. Co ciekawe, jej praca silnie zależy od pór roku, a jesień to szczególnie wymagający dla niej okres.

Zmniejszająca się ilość światła słonecznego wpływa na produkcję melatoniny i rytm dobowy, co bezpośrednio oddziałuje na funkcje tarczycy. Dodatkowo, spadające temperatury zmuszają organizm do zwiększonej produkcji ciepła, za co odpowiadają hormony tarczycy. Nie bez powodu wiele osób odczuwa pogorszenie samopoczucia właśnie jesienią i zimą.

Jak tarczyca wpływa na organizm?

Tarczyca produkuje głównie dwa hormony: tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3).
Te hormony kontrolują:

• Metabolizm – szybkość spalania kalorii
• Temperaturę ciała – zdolność do wytwarzania ciepła
• Rytm serca – częstość i siłę skurczów
• Nastrój i koncentrację – wpływ na układ nerwowy
• Wzrost i rozwój – szczególnie ważne u dzieci
• Funkcje reprodukcyjne – płodność i cykl menstruacyjny

Gdy tarczyca pracuje nieprawidłowo, odczuwamy to w całym organizmie

Objawy problemów z tarczycą jesienią – Niedoczynność tarczycy (hypothyreoza)
Objawy często nasilają się w chłodniejsze miesiące.

Fizyczne:

• Chroniczne zmęczenie mimo odpoczynku
• Przybranie na wadze bez zmiany diety
• Ciągłe odczuwanie zimna
• Sucha, szorstka skóra
• Wypadające, matowe włosy
• Łamliwe paznokcie
• Obrzęki, szczególnie twarzy
• Zaparcia
• Nieregularne miesiączki

Psychiczne:

• Problemy z koncentracją i pamięcią
• Depresyjny nastrój
• Apatia,
• Brak energii,
• Spowolnienie psychoruchowe
• Drażliwość

Nadczynność tarczycy (hyperthyreoza) Rzadziej występująca, ale równie poważna.

Fizyczne:

• Utrata wagi, mimo dobrego apetytu
• Szybkie, nieregularne bicie serca
• Nadmierne pocenie się
• Drżenie rąk
• Problemy ze snem
• Biegunki
• Wypadanie włosów

Psychiczne:

• Nerwowość, niepokój, drażliwość
• Agresja
• Problemy z koncentracją
• Bezsenność
• Ataki paniki

Kto jest w grupie ryzyka?

Czynniki zwiększające ryzyko chorób tarczycy:

Demograficzne:

• Kobiety (5-8 razy częściej niż mężczyźni)
• Wiek powyżej 35 lat
• Okres menopauzy
• Po ciąży (tarczyca poporodowa)

Środowiskowe:

• Niedobór lub nadmiar jodu w diecie
• Przewlekły stres
• Palenie papierosów
• Promieniowanie
• Niektóre leki (amiodaron, lit)

Genetyczne:

• Choroby autoimmunologiczne (cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie stawów)
• Zespół Downa
• Zespół Turnera

Jakie badania tarczycy wykonać jesienią?

Badania podstawowe

TSH (Thyroid Stimulating Hormone)
Najważniejsze badanie przesiewowe

• Norma: 0,4-4,0 mIU/l
• Podwyższone = niedoczynność tarczycy
• Obniżone = nadczynność tarczycy

FT4 (wolna tyroksyna)
Wykonywane gdy TSH nieprawidłowe

• Norma: 0,8-1,9 ng/dl
• Pokazuje rzeczywistą aktywność tarczycy

FT3 (wolna trijodotyronina)
Uzupełnia diagnostykę

• Norma: 2,3-4,2 pg/ml
• Ważne w nadczynności tarczycy

Badania rozszerzone (przy nieprawidłowościach)

Przeciwciała anty-TPO – wykrywają autoimmunologiczne zapalenie tarczycy

• Norma: <35 IU/ml
• Podwyższone w chorobie Hashimoto

Przeciwciała anty-TG – uzupełniają diagnostykę autoimmunologiczną.
Ważne w monitorowaniu po operacjach tarczycy.

USG tarczycy

• Ocena struktury i wielkości gruczołu
• Wykrywa guzkowe zmiany tarczycy
• Bezpieczne, nieinwazyjne

Kiedy i jak często badać tarczycę?

Osoby zdrowe:

• Kobiety po 35 roku życia: co 1-2 lata
• Mężczyźni po 40 roku życia: co 3-5 lat
• Przy czynnikach ryzyka: co 1 lata

Osoby leczone:

• Świeżo rozpoznana choroba: co 6-8 tygodni
• Stabilne leczenie: co 6-12 miesięcy
• Zmiana dawki leku: po 6-8 tygodniach

Najlepszy czas na badanie

Jesień (wrzesień-październik), opieka endokrynologa i badania  hormonów  tarczycy  w zakresach pakietów medycznych – sprawdź na stronie www.pakietymedyczne.pl . Organizm przygotowuje się na zimę, a objawy problemów z tarczycą nasilają się. Jest to czas  na korektę leczenia przed trudniejszym okresem.

Godziny poranne  (7:00-10:00) – stabilne poziomy hormonów, TSH jest najwyższe w godzinach porannych.

Jak przygotować się do badania?

Zalecenia ogólne:

• Nie trzeba być na czczo, można pić wodę, najlepiej rano, o stałej porze
• Unikaj stresu przed badaniem

Leki wpływające na wyniki:

• Hormony tarczycy – nie odstawiać bez konsultacji
• Biotin – odstawić 3 dni przed badaniem
• Leki zawierające jod – poinformować lekarza
• Steroidy – mogą wpływać na TSH

Co robić z nieprawidłowymi wynikami?

Przy podwyższonym TSH (niedoczynność):

• Konsultacja z endokrynologiem
• Rozważenie leczenia lewotyroksyną
• Kontrola po 6-8 tygodniach
• Suplementacja selenu i jodu (pod kontrolą)

Przy obniżonym TSH (nadczynność):

• Pilna konsultacja specjalistyczna
• Dodatkowe badania (FT3, FT4, przeciwciała)
• USG tarczycy
• Możliwe leczenie tyreostatykami

Profilaktyka chorób tarczycy

Dieta przyjazna tarczycy:

• Jod: owoce morza, sól jodowana, nabiał
• Selen: orzechy brazylijskie, ryby, drób
• Cynk: mięso, nasiona dyni, strączkowe
• Unikać: surowa kapusta, soja w dużych ilościach

Styl życia:

• Regularna aktywność fizyczna
• Radzenie sobie ze stresem
• Unikanie palenia tytoniu
• Wystarczająca ilość snu

Badania tarczycy jesienią to inwestycja w zdrowie na nadchodzące miesiące. Wczesne wykrycie problemów pozwala na odpowiednie leczenie przed okresem, gdy objawy mogą się nasilać.

Pamiętaj, że nieleczone choroby tarczycy mogą prowadzić do poważnych powikłań sercowych, kostnych i psychicznych.

Nie lekceważ objawów! Jeśli odczuwasz przewlekłe zmęczenie, zmiany wagi, problemy z koncentracją czy wahania nastroju – to może być sygnał, że Twoja tarczyca potrzebuje kontroli. Jeżeli potrzebujesz pomocy w wyborze pakietu, zadzwoń pod numer  22 350 70 13. Zamów pakiet obejmujący dostęp do specjalisty endokrynologa i badan tarczycowych.

Umów się na badania już dziś i zadbaj o swoje zdrowie przed zimą!